™ watch
Нийгэм | 2 долоо хоногийн өмнө

Айл болгонд нуугдсан “амьгүй албат”-ууд

Нийтэлсэн
2 долоо хоногийн өмнө

Нийтэлсэн:   Admin
2 долоо хоногийн өмнө

Г.Жамьян

(Монгол Улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн, сэтгүүлч)

Миний ээж 93 сүүдэр зооглоод, одоогоос арван хэдэн жилийн өмнө таалал төгсч билээ. Бид ээжийгээ оршуулж ёс төрийг нь гүйцээгээд дүүрэг хороондоо мэдэгдэн хүн амын бүртгэлээс хасуулан, иргэний үнэмлэхийг нь хүчингүй болгож билээ. Жилийн дараа утас хангинаж “Дуламсүрэн гуай та аяга халбагатайгаа хорооны Улаанбуланд хүрээд ир. Хүндэтгэлийн зоог барина” гэдэг байгаа. Ахмадын баяраар хорооны өндөр настнуудыг урьж, ийнхүү дайлдаг байсан юм. Гэнэт дотор хачин боллоо. Жилийн өмнө таалал төгсөөд хүн амын бүртгэлээс хасуулчихсан ээжийг минь ингэж дууддаг ямар учир байна гээд очлоо. Тэгсэн чинь ээжийн минь нэр хорооны хүн амын бүртгэлд байгаагаар барахгүй, манай ам бүлээс ч хассангүй.

Хороо хорины шинэ хуучин удирдлагуудыг баахан зэмлээд дахин хасуулж билээ. Тэгсэн чинь их учиртай юм байж. Засаг захиргааны нэгж, нийгмийн даатгалын байгууллага, банк санхүүгийнхний “амьгүй албат”-уудын бүхэл бүтэн сүлжээ илэрч билээ. Монголын 10000 нас барагчийг “амьгүй албат” болгоод нийгмийн даатгалынх нь мөнгийг хувааж хүртдэг байсан онц ноцтой хэргийг илрүүлж, хууль хяналтын байгууллагууд шалгаж эхлэсэн л дээ. Улсын хэмжээнд нас барсан хүний мөнгө идсэн олон тэрбумын хэрэг илрүүлж сонин хэвлэлээр мэдээлсэн боловч тэгсхийгээд нам дарагдсан. Тухайн үеийн гол буруутан сайд дарга нар, бараг зохион байгуулсан хүмүүс нь арга хэмжээ авагдалгүй хоцроод, доод, дунд шатны хэдэн хүнд арга хэмжээ авсан уу, үгүй юу, сүр бадруулаад өнгөрч билээ.

Монгол дахь “амьгүй албат”-уудын хэрэг эндээс эхлэсэн юм. Одоо бол өнгө төрхөө олон янзаар хувиргасан байна. Гол нь хороо дүүрэг, нийгмийн даатгалын болон халамж үйлчилгээний газрууд, цахилгаан дулааны шугам сүлжээ, банк санхүүгийн байгууллагууд “амьгүй албат”-уудыг олон зуу, мянгаар нь төрүүлэх болсон байна. Та нар хар даа, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлээр цахилгааны үнэ өсчихлөө, орон сууцны үнэ дийлдэхээ байлаа гээд л байнга гомдол явж байгаа биз дээ. Үүний чинь цаана “амьгүй албат”-уудын эзэд байдаг юм байна. Тэр эздүүдийн том сүлжээ байдаг юм байна. Би өөрийн санамсаргүй нэгэн тохиолдлоо баримт болгож авбал илүү ойлгомжтой болов уу.

Манайх ам бүл гурвуулаа. Хөгшин, хүүхдийн хамт арваад жил амьдарч байгаа юм. Бид орон сууцны контороос нэхсэн хураамжуудыг цаг алдалгүй өгчихөөд л явдаг байсан. Тэгтэл энэ оны зургадугаар сар орчмоос орон сууц, шугам сүлжээний үнэ тариф гэнэт нэмэгдчихжээ. Эхний үед ч бас анзаарсангүй. Саяхан орон сууцны конторын зохих албаны хүмүүстэй уулзаж шалгуулсан чинь манайх дөрвөн ам бүлтэй болчихсон. Бүх татвар хураамжийг дөрвөн ам бүлээр хураагаад хэдхэн сарын дотор 71000 төгрөг илүү авчихаж. Гомдлоо хэлсэн чинь “Хороо руу оч. Бид ам бүлийн тодорхойлолтыг тэндээс авдаг” гэж байна.

Хорооны цахим бүртгэлээс шүүсэн чинь манай гурван ам бүл хэвээрээ л байна. Учир явдлыг хорооны даргаас асуусан чинь “Орон сууцныхан чинь өөрсдөө айлуудад ам бүл нэмээд мөнгө илүү авчихдаг байхгүй юу. Олон иргэний санал гомдол ирсэн” гэж байх юм. Би гурван ам бүлийнхээ тодорхойлолтыг хийлгэж аваад гомдол гаргагчидтай уулзахаар явлаа. Олон айлд “амьгүй албат”-ууд нуугдаж байдаг юм байна. Орон сууцны конторынхон мөнгө хэрэгтэй болохтойгоо зэрэг л айлуудад “амьгүй албат” нэмчихдэг, цахилгааныхан мөн адил мөнгөний хэрэгцээ болвол санаанаасаа гэрэл биччихдэг, ийм сүлжээ Улаанбаатарт бий болсон гэнэ. Ингээд Улаанбаатарт хамгийн амар хялбар аргаар баяжиж болох газар нь дээр дурдсан зарим байгууллагууд, тэдний овсгоотой дарга нар гэнэ. Тэд, хууль хяналтын байгууллагын эрх мэдэл бүхий хүмүүстэй нягт холбоотой ажилладаг учраас энэ бохир мөнгөний сүлжээ амь бөхтэй оршиж байгаа гэх.

Би бас л нэг баримт авъя. Баянгол дүүргийн 4-р хорооны нутаг дэвсгэрт гэнэт гоёмсог шилэн орд харшууд сүндэрлэн босч үүдэн дээрээ “Монзам” “Тансаг моторс” авто худалдаа, “БТЗ аудит ХХК” гэхчлэн өнгө алагласан хаягууд хадсан байгаа. 4-10 давхар энэ шилэн ордууд бол саяхан хүртэл Орон сууцны конторын дарга байсан Г.Эрдэнэцэцэг гэгч эмэгтэйн хувийн хөрөнгө. Би энэ даргын тухай жаахан түүх ярьвал, орон сууцны конторын дарга нар “амьгүй албат”-уудын хүчээр яаж баяжиж болдогийн зах зухыг ч болов ойлгох байх. Г.Эрдэнэцэцэг даргатай манайхан эгэл жирийн хөршүүд байсан. Энэ эмэгтэйг конторын дарга байхад улсын төсвөөр арваад тасалгаатай тоосгон байшинг конторын зориулалтаар барьж өгсөн. Өөрөөр хэлвэл манай хороо улсын төсөв хөрөнгөөр орон сууцны конторын шинэ сайхан барилгатай болж билээ. Энэ үед анзаарагдаж байсан нэг зүйл бол орон сууцны үйлчилгээний үнэ тариф асар хурдацтайгаар нэмэгдэж, гомдол санал их гарах болсон. Манай ард түмэн ч дэндүү тайван хүмүүс юм даа. “За яахав, энэ мөнгө улсад л орж байвал болох нь тэр” гээд ер анзаардаггүй байж.

Тэгтэл!

Тэгтэл манай орон сууцны гадна талбайд байсан задгай агуулахыг нураагаад яах ийхийн завгүй 4 давхар том хаус барьчихлаа. Өндөр төмөр хайстай, үүдэн дээр нь зуудаг нохойтой, хаалганыхаа дэргэд хамгаалагчийн байртай, ямар тансаг орд харш боссон гээ. П.Жасрайн гудамжны өнгө нь тэр хувийн орон сууц болсон. Хэнийх вэ? гэсэн чинь орон сууцны конторын дарга Г.Эрдэнэцэцэгийнх гэнэ. За яахав, мөнгөтэй хүн лаагаа иднэ үү, луувангаа иднэ үү, дураараа л болог гээд өнгөрсөн.

Дараахан нь нэг шөнө орон сууцны конторын шинэ тоосгон барилгыг маань нураагаад зөөчихсөн. Лав л тав зургаан зуун сая төгрөгөөр баригдсан байх. Хэдэн өдөр шөнө л зөөсөн. Улсын асар их хөрөнгө шүү! Яаж байгаа нь энэ вэ гэсэн чинь орон сууцны конторын дарга Г.Эрдэнэцэцэг энэ байшинг нурааж буйран дээр нь 10 давхар ордон барьж орон сууцны контороо оруулах юм гэнэ. Бас арваад айлын орон сууцанд нь, дан өөрсдийнхөө ажилчдыг оруулах юм гэнэ хэмээн шуугилаа. Нэг хэсэг нь “юу л бол!” гэж гайхсан. Нөгөө хэсэг нь, “яамай даа, манай орон сууцны контор сайхан барилгатай, ажилчид нь орон байртай болж амарч дээ” гэцгээсэн. Ингээд “үүрээ эвдүүлсэн” ажилчид маань нэлээн хол, дулааны дэд станцын барилгын дуу шуугиан, тоос шороотой хэдэн өрөөнд байрлах нь тэр. Шинэ байр хурдан боссон. 4-10 давхар шилэн ордон яах ийхийн завгүй сүндэрлэн босч, таван давхар орон сууцны цонхнуудыг хаагаад барьчихаа ч мартаагүй. Ямар ч хэл ам болсон Г.Эрдэнэцэцэг даргад халдах “эр зоригтон” манай хороо дүүрэгт л лав байхгүй болсон.

Шилэн ордон сүндэрлэж босоод тав зургаан жил боллоо. Орон сууцны контор ч нүүж орсонгүй, ажилчид нь ч нүүж орсонгүй. Түрүүчийн миний хэлдэг олон албан газрын хаяг хадагдсаныг харвал оффисын зориулалттай барилга болж. Доод сууриндаа ЦТП-г бүтээж нууцлаад нүх ухаж байсан. Тэр шугам сүлжээ одоо байдаг эсэхийг мэдэхгүй. Ингэж конторын дарга Г.Эрдэнэцэцэгийн хувийн бараг л хороолол гэмээр том барилга байшингууд одоо хэрнээ сүндэрлэж байгаа. Хүмүүсийн ярих нь “Г.Эрдэнэцэцэг бидний орон сууцны төлбөрөөр боссон энэ барилгаа түрээслэдэг гэх. Зарим нь “хүнд худалдчихсан” гэх. Юутай ч манай Баянгол дүүргийн 4-р хорооноос нэг “тэрбумтан” төрсөн байх нь. Харамсалтай нь орон сууцны контор маань өнөөх л хөөгдөж орсон дэд станцын хэдэн бөглүү өрөөндөө, ажилчид нь орон сууцанд ороогүй аргаа барцгааж явах юм даа. Иргэд “Г.Эрдэнэцэцэг бидний орон сууцны төлбөрөөр ийм тансаг хороолол барьчихлаа” хэмээн бухимдаж зарим нь Авилгатай тэмцэх газарт хандсан сураг байсан. Г.Эрдэнэцэцэг хатагтай ардаа байдаг хууль хяналтынхны нөлөөгөөр, ёстой л “даналзаад” гарч гэнэ гэсэн яриа ч явж л байсан. Ард нь “том хүн” бий гэсэн.

Ганц Г.Эрдэнэцэцэг ч биш, орон сууц, цахилгаан дулааны төлбөрөөр олон хүн “Амьгүй албат” босгож баяжиж таргалсан гэх юм билээ. Тэднийг хянадаг шалгадаг байгууллага, хүмүүс ч бараг байхгүй болсон юм биш үү?! Г.Эрдэнэцэцэг дарга маань ийм том орд харш байгуулж аваад халагдсан л даа. Одоо хаана явдгийг мэдэхгүй.

Ганцхан манай гэрт нуугдсан “амьгүй албат” л зургаахан сарын дотор 71000 төгрөг “идчихэж” байгаа юм чинь улс, хот, дүүрэг хороогоороо бодож үзвэл хэчнээн их наядыг залгиж байгаа бол гэхээс гол харлах юм. Би хэдэн зүйлийг санал болгох гэж үүнийг тэрлэж байна.

Нэгдүгээрт, Удахгүй, улсын хэмжээнд хүн ам орон сууцны тооллого явагдана. Иргэн та түүнээс наана гэр бүлийнхээ улсад, орон сууцанд төлдөг төлбөр тооцоогоо нэг удаа нарийн нягталж үзэхэд илүүдэхгүй болов уу.

Хоёрдугаарт, Хүн ам, орон сууцны тооллогыг явуулахдаа цагдаа хуулийн байгууллагынхантай хамтарч “амьгүй албат”-ын дүрээр иргэдийг, улс орныг хохироодог хүмүүстэй хатуу тооцоо хийх нь зүйтэй юм шиг.

Гуравдугаарт, Өнөөдөр, жирийн иргэн хүнд ямар их дарамт ирж байгааг төр засгийн удирдлагууд тунгаан бодох цаг болсон баймаар. Жирийн хүний нэг халааснаас улс тав дахин гэх мэт татварын журмаар суйлж, нөгөө халааснаас нь зальт этгээдүүд хараа хяналтгүй суйлаад байхаар шудрага иргэд яаж амь амьдралаа залгуулах болж байна аа?!

Дөрөвдүгээрт, Монголыг талж дээрэмдсэн, нийгмийг ийм болтол нь ядууруулсан буруутнуудтай тэмцэхийн оронд эрх мэдэл албан тушаалаа ашиглан шоронгоос суллаж, гадагш нь оргуулж, оргуулсан хойноо хэрэгт татаж, эрэн сурвалжилж жүжиглэдэг, Монголын мафийн “гал хамгаалагч” цөөн хэдэн шүүгч, прокуроруудаасаа хэзээ яаж салах юм бэ?

Бүх эрх мэдэл нь Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад бий. Монголчууд таныг харсаар цөхөрлөө шүү дээ.

Ингэсээр Монгол маань “амьгүй албат”-уудын улс болох юмуу?!

2020.1.8 ЛХАГВА № 4 (6229)


Сэтгэгдэл (16)

Уншигч та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төрд халдахгүй, ёс бус, бүдүүлэг үг хэллэг ашиглахгүй
байж, өөрийн болоод хүний үзэл бодлыг хүндэтгэнэ үү.

Иргэн
2 долоо хоногийн өмнө
202.9.40.66

Маш унэн зуйл мэдээлж бичсэн Жамьян гуайд талархая.Энэ дагуу судалж ажил болгомоор юм.Соц уед Ардын хянан шалгах хороо гэж байгууллага байсныг татан буулгаснаас олон буруу явдал цэцэглэн хугжсны нэг жищээ энэ бх.Ардын хянан шалгах хороог дахин байгуулаасай.

иргэн
2 долоо хоногийн өмнө
202.9.41.4

Жамьян гуай үнэнийг бичжээ.Би ч энэ хороонд олон жил амьдарч бна.Тухайн хорооны нутаг дээр шинэ барилга баригдах бүрд ИШСүлжээгээ холбохын тулд контороос зөвшөөрөл авдаг.Энэ нь конторын дарга хүүхний хармаанд орсон нь дээр дурьдсан барилга нотлох шигээ

Зочин
2 долоо хоногийн өмнө
202.126.88.194

Ene vneen manaid SBDvrgin 10 r xoroni Open xaus oron sutsni kontort tolbor toldog mash olon ilvv tolbor toldog bsan zun bolxoor xalaaltin suuri xuraamj awchixdag ug ni paar xalaagvi 3 nsard awdaggvi ym bile zoxix gazar nixelexed manaid mongo ni iregvi gesen kontorin darga nygtland xeleed ch nemergvi bad shugamin radiogvi bxad 20iod jil tolbor awsan namar 10sar gargaj baij xalaalt ogno xawar 5sarin 1nd xalaalt xaachixni owol muu xaldag mash ix daaruuldag blaa 2016 oni songulin dara dargani soligdson shine dargatai bolongut tolbor 10 garan myngan togrogor bagassan gaixad barimta xartal radio ene ter ged l xeden zvil xasagdsan bsan manaix 100n ailin xuuchin bairl da paartai l boloxos gadna xudagtai noiltoi ysni suri xuramj awax esgvi bcan xasagdsan bsan noilin mongo xasagdsan tvrvchin dargani olon ailaas mongo idej bje shine darga maani shudarga sain xvn ym iim darga nar olon bgasai

Irgen
2 долоо хоногийн өмнө
108.251.111.196

Ylanguya songuuliin nersiin jagsaalt ih budliantai irdeg ym bilee.Zarim nastai humuus l anzaaraad manaid iim hun bhgui gej hesgiin horooniihniig l zagnaad bdgiin bnale.ter ner ni tsaanaasaa irdeg l dee.zsluuchuud er anzaardaggui bha.Neg l no.toi sanagddag shuu

Зочин
2 долоо хоногийн өмнө
192.82.74.99

АХШХ гэнэт яаравчлан буулгах үеээс хачин санагдаж байсиймаа .Мөн хожуу анзаарах юмдаа.

Адар
2 долоо хоногийн өмнө
183.177.100.4

Аль эртний улирсан баларсан юм бичээд байх юм. Нас намба, гавьяа хүндлэлээ бодмоор доо. 2009 оноос эхлэнхүн амын цахим бүртгэл хийсэн, хурууны хээгээр бүртгэсэн, нас барагчдаа хбүртгэлээс хасуулсан л бол буцаж хурууны хээ өгөхгүй учраас бүртгэх боломжгүй. Жамьян гуай минь шударга л байлдаа. энэ улсад Та ганцаараашударга биш, та ганцаараа бүхнийг мэдэгч биш шүү.

БАТ
1 долоо хоногийн өмнө
202.21.109.48

Харин тийм. Тэгээд ч хүн амын тооноос хамаарч байрны төлбөр тооцохоо болиод удаж байгаа ш дээ. Цахилгаан тоолуураар. Ус тоолуураар. Байр талбайгаар тооцоод удаж байгаа биз дээ

уншигч
2 долоо хоногийн өмнө
192.82.76.149

Үнэхээр зөв зүйл бичжээ. манай орон сууцны контор 20 жил 2 ам бүл явсан манайд 1 амьгүй албат нэмээд бичсэнийг сая мэдлээ. тэгээд асуусан чинь хорооноос тодорхойлолт авчирч хасуул гээд сууж бгаа юмдаа. .. бид дэндүү хэнэггүй явдагийн гай... үүнийг ингэж ашиглаж бдаг эрх мэдэлтэнгүүд.....

Иргэн
2 долоо хоногийн өмнө
182.160.36.169

Жамъян гуай яасан үнэнийг хэлж хэнэггүй ард түмнийг сэрээх юм.Танд баярлалаа.Эрүүл бж улам ихийг ухааруулаарай.тандаа түмэн олон хүндэтгэлтэй ханддагийг хэлэхэд сэт гэл хангалуун бна.

Зочин
1 долоо хоногийн өмнө
202.9.46.221

Жамъян гуай Та хүргэн Төмөрбаатартайгаа эхлээд тооцоо хийчих тийм шударга юм бол. Тэр хүргэнийхээ но-той асуудлыг олон нийтэд бичээч

Uul us
1 долоо хоногийн өмнө
202.9.46.201

Mash zow zvil soxoj bichjee ene uur dulaan usnii bolon tsaxilgaanii mongiig 10-20xotsorch ogoxod mash ix xvv torguul awch bn ene mongiig xaana yund zartsuldag we, am bvl duraar nemj awdag asudal ix bii erni tegeed olon tvmen arduud mini ene talaar bvgd temtsetsgeexgvi bol duraar durgigchid ix bnshvv

Зочин
1 долоо хоногийн өмнө
192.82.73.164

Bair avaad horoon deer ochij burtgel hiilgehed or tas tanihgui 9 hun burtgeltei bhiin. Hasuulah gesen zaaval uursduu irj hasdag genee bodvol songuuliin tsartsaanuud l bhdaa

Зочин
1 долоо хоногийн өмнө
103.10.22.126

Манайд 2016 онд сонгуулиар 10 хүний нэр байсан даг.

ДҮҮ ЧИНЬ БНАА
1 долоо хоногийн өмнө
192.82.68.236

ЖАМЪЯН ГУАЙ!!!! ТАНЫГ ОЛОН ЖИЛ УЛСТӨРИЙН ЗОРИЛГООР АШИГЛАСАН БАС ТАНЫ ГУЙЛТААР ТАНД ГАВЪЯАТ ЗҮТГЭЛТЭН ӨГСӨН Н, БАГАБАНДИ ЧИНЬ МОНГОЛ УЛС АРД ТҮМНИЙ ӨМЧ ОЮУТОЛГОЙГ РИОТИНТОД НАЙР ТАВИН ӨГЧ ХУВЬДАА ХЭДЭН ЗУУН МЯНГАН ДОЛЛАР ИДЧИХЭЭД САЯХАН ТЭТГЭВРИЙН ЗЭЭЛ ТЭГЛЭХ СУРГААР БАНКНААС ХОРИН САЯ ТӨГРӨГ ЗЭЭЛСЭН БАЙНА Ш ДЭЭ.. ИНГЭЖ ЯЛГАВАРЛАН БИЧДЭГ ТАН ШИГ ХҮНИЙГ СЭТГҮҮЛЧ ГЭХ ҮҮ ХӨЛСНИЙ МАТААЧ ГЭХ ҮҮ ХАРИУГАА ХҮЛЭЭЕ

Зочин
1 долоо хоногийн өмнө
139.5.217.193

Ардын хянан шалгах хороог дахин байгуулж, аливаа зүйлийг хөндлөнгийн хяналттай, хулгай луйвар, авлигаас сэргийлж ажиллая.

ЦОЛМОН
1 долоо хоногийн өмнө
103.26.195.122

С.Эрдэнэ вангийн БҮТЭЭЛ биз дээ. Баянгол дүүрэг+НДсан бүгд тэр нөхрийн балаг. Одоо ч гэсэн хэдэн автобус дүүрэн хөгшчүүдийг зөөж, хувийн амралтандаа "АМРААЖ" улсаас МӨНГӨ ИДДЭГ.

Холбоотой мэдээ

      Кино сан

    © 2019 livetv.mn. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
    Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.